TPP: Cơ hội và thách thức cho thủy sản

22/10/2015 / Trong danh mục Tin tức, Tin tức thị trường
tin-tuc-tpp

(vasep.com.vn) Ngày 5/10/2015, Hội nghị Bộ trưởng Thương mại các nước thành viên Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã đạt được thỏa thuận cuối cùng và kết thúc đàm phán Hiệp định TPP của 12 nước thành viên. Với chính sách tạo thuận lợi thương mại, cam kết xóa bỏ thuế quan và các biện pháp hàng rào phi thuế quan, các tiêu chuẩn cao về các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, an toàn lao động và an toàn thực phẩm, Hiệp định TPP được coi là Hiệp định của thế kỷ 21 dự báo sẽ mang lại nhiều cơ hội hơn cho các DN XK thủy sản.

Theo Bộ Công Thương, TPP sẽ hình thành một khu vực mậu dịch tự do chiếm tới 40% kinh tế và 30% thương mại toàn cầu với 800 triệu dân được dự báo sẽ bổ sung cho GDP thế giới thêm gần 300 tỷ USD mỗi năm. TPP được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước nhảy vọt để Việt Nam đẩy mạnh XK và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nước.

Phần lớn các nước phát triển trong TPP cam kết cắt giảm thuế quan, các hàng rào phi thuế quan đối với hàng hóa cũng như các chính sách hạn chế thương mại với hàng nông thủy sản ngay khi Hiệp định có hiệu lực, ngoại trừ một số mặt hàng sẽ được cắt giảm theo lộ trình.

Hiệp định cũng đưa ra các quy định mới về quy tắc xuất xứ nhằm hỗ trợ chuỗi cung ứng của toàn khu vực. Nội dung cam kết về dịch vụ tài chính cũng là điểm mới của Hiệp định này, góp phần tăng cơ hội đầu tư xuyên quốc gia trong khu vực kết hợp với các yêu cầu về tăng cường thể chế và các biện pháp ứng phó khủng hoảng.

Đối với hàng nông nghiệp, các bên sẽ xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế quan và các chính sách mang tính hạn chế khác để gia tăng thương mại hàng nông nghiệp trong khu vực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao an ninh lương thực và hỗ trợ việc làm cho người nông dân và chủ trại nuôi gia súc của các nước TPP.

Các Bên tham gia TPP nhất trí nâng cao tính minh bạch hóa liên quan đến việc vận hành DN thương mại nhà nước XK và đưa ra các quy định hạn chế việc cấp vốn ưu đãi từ Chính phủ hoặc các chính sách khác gây bóp méo thương mại nông sản, cũng như yêu cầu về minh bạch hóa và phối hợp trong các hoạt động cụ thể liên quan đến công nghệ sinh học nông nghiệp và nông nghiệp hữu cơ.

Hiện nay 11 nước thành viên tham gia TPP là: Mỹ, Nhật Bản, Canada, Australia, Singapore, Mexico, Malaysia, Newzealand, Chile, Peru và Brunei đều là những đối tác chiến lược của thủy sản Việt Nam. 8 tháng đầu năm 2015, tổng giá trị XK thủy sản sang 11 thị trường này đạt gần 1,92 tỷ USD, chiếm 45,4% tổng giá trị XK.

XK thủy sản Việt Nam sang 11 nước thành viên TPP

 STT

Thị trường

2013

2014

8T/2015

1 Mỹ

1.518.398.568

1.744.451.909

808.192.035

2 Nhật Bản

1.152.444.791

1.211.058.560

660.387.925

3 Canada

185.352.852

268.056.365

124.108.185

4 Australia

206.401.481

239.158.357

114.943.731

5 Singapore

101.816.153

108.903.892

69.330.371

6 Mexico

108.268.112

125.171.430

62.247.484

7 Malaysia

63.140.311

70.965.653

50.789.584

8 New Zealand

19.051.247

22.487.223

13.297.906

9 Chile

5.628.955

12.806.448

7.744.522

10 Peru

7.454.965

7.522.953

3.394.957

11 Brunei

1.354.104

1.382.295

955.012

 Tổng 11

3.369.311.539

3.811.965.085

1.915.391.714

 Tỉ trọng (%)

50,10

48,65

45,41

Các nước thành viên tham gia TPP sẽ được giảm 90% các loại thuế XNK hàng hóa và cắt giảm bằng 0% năm 2015.

Đây là tín hiệu tích cực cho các DN XK hải sản, đặc biệt là DN XK cá ngừ sang Nhật Bản – thị trường đối tác lớn thứ 2 (sau Mỹ) trong 11 nước tham gia TPP bởi trong nhiều năm trước đây thuế suất của Việt Nam đang cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực ASEAN. Mới đây, theo đúng lộ trình của TPP, Nhật Bản đã bãi bỏ thuế NK đối với sản phẩm cá ngừ và cá hồi và mở cửa cho các DN XK thuộc các nước thành viên tham gia tích cực hơn vào thị trường này. Dự báo trong năm 2016, giá trị XK cá ngừ sang thị trường Nhật Bản sẽ vượt qua mức tăng trưởng âm và có thể tăng từ 5-15% so với năm nay.

Tính đến nửa đầu tháng 9/2015, giá trị XK tôm sang Mỹ, Canada, Australia đều giảm so với cùng kỳ năm trước, trong đó, thị trường XK lớn nhất Mỹ, giảm gần 48%, Canada giảm 19,5% và Australia giảm 24,7% so với cùng kỳ năm trước. Sự thuận lợi hơn trong năm 2016 sẽ mang lại nhiều hi vọng hơn cho các DN XK tôm Việt Nam nhờ thêm sức cạnh tranh so với các nguồn cung đối thủ khác.

Nguồn nguyên liệu hải sản trong nước đang dần bị cạn kiệt, thuế NK giảm cũng sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho các DN NK cá ngừ, mực, bạch tuộc Việt Nam khi NK từ các nước lớn như: Malaysia, Mexico, Peru… Theo đánh giá của các chuyên gia, nhiều DN XK thủy sản Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ TPP, tuy nhiên đó chỉ là một mặt của vấn đề. Để bước ra sân chơi lớn, để nắm được các cơ hội, các DN thủy sản phải nhanh nhạy với thị trường, nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm XK để không bị lúng túng trước các rào cản kỹ thuật khắt khe hơn, đồng thời sức cạnh tranh phải cao so với các nước nguồn cung khác cùng tham gia TPP.

Nhập khẩu thủy sản Việt Nam  từ 11 nước thành viên TPP

STT Thị trường

2013

2014

8T/2015

1 Nhật Bản

57.290.692

61.543.507

43.763.933

2 Chile

29.133.114

36.160.261

20.382.831

3 Mỹ

29.178.875

33.695.597

19.444.905

4 Canada

13.259.014

19.671.657

7.598.215

5 Singapore

3.453.938

4.772.774

3.868.870

6 New Zealand

4.425.155

6.340.432

3.143.632

7 Australia

4.859.769

3.161.790

3.035.456

8 Malaysia

7.198.023

4.456.084

2.135.003

9 Mexico

515.054

846.048

700.573

10 Peru

1.231.094

625.484

371.051

11 Brunei

38.595

2.700

Tổng 11

150.544.728

171.312.230

104.447.169

Tỉ trọng (%)

20,90

16,12

14,51

Tạ Hà

ĐẦU TRANG
logo